Mur, płot, miedza, rów i granica na nieruchomości oraz gruncie

Mur, płot, miedza, rów i granica na nieruchomości oraz gruncie

Sąsiedztwo nieruchomości powoduje ich wzajemną zależność, a także nierzadko prowadzi do sprzeczności interesów, których pogodzeniu służyć mają przepisy określane tradycyjnie mianem "prawa sąsiedzkiego." Normy prawa sąsiedzkiego należą do treści prawa własności, zakreślając poprzez obowiązki i ograniczenia, jakie prawo to nakłada na sąsiadów jego ustawowe granice. Prawidłowe korzystanie z nieruchomości sąsiednich wymaga bowiem nieraz we wzajemnym interesie ingerencji w sferę cudzych praw. W tym ujęciu jest to na tle ogólnych przepisów o własności uregulowanie szczególne, którego celem jest unormowanie na odrębnych od nich zasadach, sposobu korzystania z nieruchomości sąsiednich w odniesieniu do problemów wynikających z ich sąsiedztwa, w tym związanych z samymi granicami.

Sąsiadami są nie tylko właściciele, ale w ogólności osoby korzystające z gruntów, zatem ich posiadacze samoistni i niesamoistni. Sięgając do określenia "sąsiedzi" i czyniąc sąsiadów adresatami zawartych w nich unormowań przepisy te nie zajmują się własnością urządzeń granicznych. Wynika ona z ogólnych zasad. Na ich podstawie przykładowo można wskazać, że jeżeli urządzenie graniczne stanowi część składową jednego gruntu należy do właściciela tego gruntu. Na ogólnych zasadach należy też rozstrzygać kwestię komu przysługuje własność materiałów pochodzących z rozbiórki rozebranego urządzenia, mając na względzie, to kto był jego właścicielem i poniósł koszty jego wzniesienia. Nie wyłącza to uznania, że na podstawie umowy między sąsiadami, którzy ponieśli wspólnie koszty urządzenia granicznego, prawa do nich będą im wspólnie przysługiwały na zasadach wynikających z umowy.

Pamiętajmy, że do dokumentów zaświadczających o zasięgu prawa własności poszczególnych właścicieli gruntów zalicza się nie tylko mapy, wykazy i dokumenty geodezyjne, ale także dokumenty zawarte w księgach wieczystych, opinie biegłych oraz zeznania świadków i stron; istotne znaczenie mogą mieć dokumenty związane z nabyciem własności, w tym decyzje i umowy.

W przepisach prawa występuje domniemanie prawne, zgodnie z którym mury, miedze, płoty, rowy i inne urządzenia, a także drzewa i krzewy znajdujące się na granicy gruntów, służą do wspólnego użytku sąsiadów. Nie rozstrzyga to kwestii własnościowych. Tym samym nie znajduje on zastosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym i nie może być naruszony przez Sąd dokonujący rozgraniczenia.

Brak natomiast ustawowego domniemania co do własności miedzy. Domniemanie faktyczne, że granica biegnie środkiem miedzy, wynika najczęściej ze zwyczaju zostawiania przez sąsiadów jakiejś szerokości pasa gruntu w celu utworzenia miedzy pozostającej we wspólnym użytku sąsiadów. Domniemanie to wynika z zasad prawa sąsiedzkiego i jego funkcją jest niedopuszczenie do konfliktów sąsiedzkich na tle korzystania z urządzeń umieszczonych na granicy. Dlatego jego istnienie związane jest z określonym stanem faktycznym, a mianowicie z faktyczną granicą między sąsiadującymi gruntami. Oznacza to, że dopiero samo rozgraniczenie nieruchomości według innej linii granicznej niż faktyczna niweczy domniemanie z chwilą przesunięcia granicy. Na skutek tego obiekty przestaną znajdować się "na granicy", a wejdą w skład którejś sąsiadującej ze sobą działki. Rzeczą strony, która powoływałaby się na swe uprawnienia wynikające z odmiennego stanu prawnego niż wynikający z domniemania prawnego lub faktycznego, byłoby twierdzić i udowodnić, że w konkretnym wypadku przysługuje jej własność lub współwłasność całej miedzy lub jakieś inne prawo uzasadniające roszczenie.

Obalenie domniemania może nastąpić również przez przeprowadzenie dowodu, że linia graniczna przebiega na zewnątrz granicznego pasa gruntów, skutkiem czego dane urządzenie znajduje się nie na granicy, ale wyłącznie w obrębie jednej nieruchomości, jest jej częścią składowa. Jak przyjmuje się powszechnie nie oznacza to domniemania współwłasności urządzeń granicznych.

Obowiązek wspólnego ponoszenia kosztów utrzymania urządzeń granicznych jest następstwem wspólnego użytku tych urządzeń, a nie stosunków własnościowych.  Pojęciu "utrzymanie" przypisuje się w języku polskim wiele znaczeń, spośród których jedynie "utrzymać" w znaczeniu trzymając coś (tu korzystając z czegoś) - zachować w niezmienionym położeniu. Jeśli mówimy więc, że utrzymał się jakiś stan rzeczy znaczy to, że przetrwał taki jaki był, zaś jeżeli rzecz utrzymała się (lub ma utrzymać się ) w jakimś miejscu, położeniu, stanie to znaczy, że nie zmieniło się (lub nie ma zmienić się) jej miejsce, położenie, stan. Takie jego rozumienie oznacza, że granice powinności sąsiedzkiej w ramach omawianego przepisu wyznacza cel w postaci utrzymania urządzenia w istniejącym, nie pogorszonym stanie, w którym spełnia ono i zachowuje funkcję, jaką jest możliwość korzystania z niego przez sąsiadów. Obowiązek ten dotyczy urządzeń już istniejących i nie obejmuje kosztów ich wykonania. Obowiązek wspólnego ponoszenia przez sąsiadów kosztów związanych z utrzymaniem płotu, znajdującego się w granicy gruntów sąsiadujących nie obejmuje kosztów wybudowania nowego płotu w miejsce zużytego.

W przypadku jakichkolwiek pytań bądź wątpliwości, pozostajemy do Państwa dyspozycji, prosimy przejść do zakładki kontakt.

Z wyrazami szacunku.

Mur, płot, miedza, rów i granica na nieruchomości oraz gruncie
5 (100%) 73 votes

Dodaj komentarz